اهمیت صبحانه

برای موفقیت یک دانش آموز در مدرسه چه چیزی لازم است؟ شاید اولین موردی که به ذهن شما خطور کند تهیه و تدارک امکاناتی مناسب مانند ثبت نام در مدرسه ی خوب یا استفاده از جزوات و کتاب های کمک درسی یا حتی کمک گرفتن از معلم های خصوصی باشد. همه این موارد به نوبه ی خود خوب هستند اما بایستی به یک قدم قبل از همه این موارد یعنی زمانی که هنوز از خانه خارج نشده اید نیز فکر کرد.

این نقطه شروع که می تواند آغازی پرانرژی و فوق العاده باشد صبحانه نام دارد.

صبحانه وعده ای است که بسیاری از دانش آموزان و والدینشان نسبت به‌آن بی توجه است.

گاهی نیز دانش آموزان به دلیل تعجیل برای از دست ندادن سرویس مدرسه و نگرانی از دیر رسیدن به موقع، خوردن شامی سنگین در شب قبل، دیر خوابیدن و دیر بلند شدن از خواب و کسالت صبحگاهی ممکن است رغبتی برای مصرف صبحانه نداشته باشند. به علاوه به دلیل بی توجهی والدین نسبت به تهیه و آماده سازی صبحانه دانش آموز دچار اضطراب و بی اشتهایی شده و رغبتی برای مصرف این وعده ی پرارزش به تنهایی نخواهد داشت که این مسئله ممکن است عوارض جبران ناپذیری در طول سال تحصیلی بر جسم و روح دانش آموز داشته باشد. از جمله می توان به عوارض جسمی مانند دل درد، سردرد ناشی از افت قند خون، سرگیجه، تهوع و استفراغ خستگی، عصبانیت، خواب آلودگی، ضعف و کاهش مقاومت در برابر بیماری ها و عوارض روحی مانند: اضطراب، افسردگی، عصبانیت عدم تمرکز نسبت به درس، حواس پرتی در کلاس و بی توجهی نسبت به محرک های محیطی اشاره کرد.

دانش آموزان برای اینکه عملکرد تحصیلی مناسبی داشته باشند، باید از سطح قند خون مناسبی برخوردار باشند. صبحانه ی خوب یکی از مواردی است که می تواند بر کاهش خستگی در کلاس و افزایش گیرایی تمرکز آنها تاثیرگذار باشد.

دانش آموزانی که صبحانه ی کامل و سالم می خورند قادرند نیازهای تغذیه ای روزانه خود را تامین کنند و وزن مناسب تری نیز دارند. به علاوه این دانش آموزان دارای سطح کلسترول پایین تری هستند و کمتر از مدرسه غیبت می کنند. ذخایر مواد معدنی مانند کلسیم فسفر و ویتامین های مانند B12.B2.A.C و اسید ولیک در دانش آموزانی که صبحانه می خورند بیشتر از دانش آموزانی است که وعده صبحانه را حذف می‌کنند.

در دانش آموزانی که کمبود وزن دارند، کالری از دست رفته ناشی از عدم مصرف صبحانه نمیتواند توسط دیگر وعده های غذایی جبران شود و بالعکس در مورد دانش آموزانی که اضافه وزن دارند عدم مصرف صبحانه باعث پرخوری بیش از حد آنها در ساعات بعدی روز می شود.

توصیه می شود در وعده صبحانه از گروه های غذایی زیر استفاده شود تا تمام نیازهای دوران نوجوانی تامین گردد:

غلات: باعث جذب ویتامین ها و املاح معدنی میشود و انرژی جسمانی مورد نیاز را فراهم میکند از جمله انواع نان بخصوص نان های سبوس دار.

لبنیات: حاوی مقدار زیادی کلسیم و فسفر هستند که در رشد استخوان دانش آموزان نقش به سزایی دارد.

سبزیجات: به دلیل وجود مواد معدنی و ویتامین ها به خصوص ویتامین C باعث افزایش مقاومت بدن در برابر بیماری ها و تنظیم کارکرد روده ها در دانش آموزان می گردد مانند گوجه فرنگی و انواع مرکبات. لازم به ذکر است برای حفظ ویتامین C این مواد حتما باید به صورت خام مصرف شوند. زیرا حرارت به سرعت این ویتامین را از بین می‌برد.

مغز دانه ها: حاوی فسفر و منیزیوم و آهن و انرژی هستند و برای تقویت قوای ذهنی و حافظه بسیار اهمیت دارند که می توان به گردو، بادام و کنجد اشاره کرد.

حبوبات: منابع عالی پروتئین و آهن هستند و احساس سیری مناسبی به فرد می دهند. به علاوه باعث حفظ قند خون در طول روز و حفظ تمرکز و حافظه می گردند. از جمله خوراک لوبیا گرم و عدسی.

پنیر و تخم مرغ: به عنوان منابع بسیار خوب پروتئین شناخته می شوند و توصیه میشود حتما در صبحانه گنجانده شوند.

قندهای ساده: به دلیل خاصیت انرژی زایی و تنظیم قند خون در وعده صبحانه الزامی هستند. مانند عسل و انواع شیره و کمی مربا.

مایعات: جهت تامین مایعات بدن مفید هستند و به افزایش سوخت و ساز بدن کمک می کنند. از جمله آب میوه های طبیعی و شیر و چای.

در نهایت توصیه میشود که والدین گرامی سعی کنند صبحانه را به صورت دسته جمعی و همراه با دانش آموز میل کنند و تنوع غذایی را در این وعده هرگز فراموش نکنند. در صورت امکان قبل از مصرف صبحانه چند دقیقه ورزش صبحگاهی نیز توصیه می شود. انجام ورزش به افزایش اشتها و سوخت و ساز در ابتدای صبح کمک کرده و میزان کسالت و خمودگی صبحگاهی را کاهش می‌دهد.

فراموش نکنید که مصرف صبحانه کمک میکند تا دانش آموزان از فواید آن نظیر افزایش دقت و تمرکز در انجام تکالیف مدرسه و افزایش سرعت بازیابی مطالب درسی و دقت و نیز کاهش اشتباهات در حل مسائل فکری و تحلیلی بهره مند شوند.

فاطمه مطلبی-کارشناس تغذیه