هدف گذاری موثر

مهم ترین عامل برای کسب موفقیت دست یابی به آرزوها نوشتن اهداف مؤثری است که برای خود در نظر گرفته اید. هدف مسیر آینده ی فرد را مشخص می کند. تعیین و تعریف هدف در تمامی امور زندگی در حقیقت ترسیم جاده برای آینده ی زندگی است. در واقع، کسب موفقیت و پیروزی مشروط به هدف داشتن است. تلاش و کوشش وقتی سودمند است که در راستای هدف باشد. تلاش بی هدف پرتاب تیر در تاریکی است. در واقع انسان مؤفق میداند که چه میخواهد و برای دست یابی به هدف هایی که تعیین کرده است، تلاش میکند. بدون هدف بودن در زندگی سبب تنش و فشار روانی میشود. در نتیجه ی هدف گذاری مؤثر است که ذهن فرد فعال و پویا میشود و هدف گذاری فرآیندی دارای مراحل مشخص است که رعایت جنبه های مختلف هر مرحله، در موفقیت و دست یابی به هدف مورد نظر اهمیت به‌سزایی دارد.

برخی از مزایای هدف گذاری در زندگی عبارتند از:

افزایش روحیه و انگیزه برای تلاش بیشتر و رسیدن به موفقیت.

شناخت معیارها و ارزیابی عملکردهای فرد در زمینه های مختلف.

رشد و پیشرفت اعتماد به نفس و خود پنداره.

کار آیی و اثربخشی بهتر کارها.

بین هدف گذاری و برنامه ریزی ارتباط تگاتنگی وجود دارد. هدف گذاری جزء جدایی ناپذیر برنامه ریزی است. برنامه ریزی فرآیندی است که چگونگی حرکت از وضع موجود به وضع مطلوب را مشخص می کند. از جمله مواردی که در هدف گذاری باید مورد توجه قرار گیرد، این است که اگر هدف محقق بشود چه نتایج سودمند و چه نتایج نامطلوبی را برای فرد و سایرین به دنبال خواهد داشت؟ در صورت عملی نشدن هدف از چه نتایج نامطلوبی جلوگیری می شود. البته گاه افراد از اهمیت هدف گذاری آگاه نیستند و راه رسیدن به آن را نمی دانند و گاهی نیز از شکست خوردن طرد شدن و مورد ارزیابی منفی واقع شدن هر اس دارند و به همین دلیل هدف گذاری نمی کنند. در این حالت لازم است که فرد مهارتهای مقابله ای را بیاموزد. هدف گذاری از مهم ترین فعالیتهایی است که بزرگسالان انجام آن را در دوران دانشجویی و دانش آموزی به خویش می آموزند. زیرا در این دوران اساس برنامه ریزی های زندگی فرد نسبت به آینده تعیین می شود. اگر در این زمان حساس هدف گذاری صحیحی صورت گیرد فرد تا حد زیادی موفقیت های بعدی زندگی خود را تضمین می کند. عملکرد فرد در این دوره اهمیت کلیدی دارد.

وظایف

هدف را در قالب جملات مثبت، ثمر بخش و قابل اندازه گیری بیان شوند.

اقداماتی که برای رسیدن به هدف لازم است انجام گیرد، تعیین شده باشند.

دلایل اهمیت داشتن هدف روشن باشند.

برای رسیدن به اهداف کلی و بزرگتر، هر هدف به زیر مجموعه های کوچکتر تقسیم‌بندی شوند.

اقدامات لازم برای رسیدن به هر بخش معین باشند.

اهداف به بخشهای کوتاه مدت، میان مدت و بلندمدت تقسیم شده باشند.

برای هر مرحله از مسیر دست یابی به هدف مدت زمان تعیین شود.

اهداف جدی تلقی شوند و برای رسیدن به آنها قاطعانه و با برنامه ریزی تلاش شود.

با طرح عناوین و پرسشهای خاص و مرتبط با موضوع اهدافت ان را تعیین کنید. مثلاً با خود بیندیشید که مقصود من از ورود به دانشگاه و ادامه ی تحصیل چیست؟ علاقه و استعداد و توانمندی من در کدام رشته است؟ به کمک رشته ی خود در آینده چه شغلی خواهم داشت؟ هدف من در فعالیت های تحصیلی چیست؟

با در نظر گرفتن نقاط قوت وضعف فردی و محدودیت ها و امکانات محیطی در مسیر دست یابی به اهداف گام بردارید. اهداف باید قابل اجرا و دست یافتنی و واقع بینانه باشند. اهدافی را انتخاب کنید که از عهده ی آن بر می آیید و متناسب با توانمندی های شما هستند. فقط علاقه و اشتیاق برای رسیدن به اهداف مهم نیست، بلکه تلاش و برنامه ریزی نیز اهمیت فراوانی دارد. وقتی به هدف خود رسیدید برای حفظ آن و تداوم موفقیتهای بیشتر باید بکوشید به صورت روزمره تغییراتی را در رفتار ها و روش های خود انجام دهید.

با کاهش انگیزه و نیز با برخورد با موانع، دلسرد نشوید و دست از تلاش بر ندارید؛ زیرا براثر دلسردی تنها حقارت و نا امیدی باقی میماند. به جای آن که از رسیدن به هدف نا امید باشید باید به حل مسأله و رفع مشکل بیندیشید.

پریسا کاوه-روان شناس