من میدونم! موفق نخواهم شد.

دو داوطلب را در نظر بگیرید که از نظر تسلط علمی و مهارت های آزمون دادن در یک سطح قرار دارند، این دو به یک میزان مطالعه دارند و از تمامی جوانب مانند هم عمل می کنند. تنها نکته ای که باعث تمایز بین این دو شخص است میزان اعتماد به نفس و روحیه ی آنهاست. شخص اول به خود باور دارد و اطمینان دارد که می تواند به بهترین شکل آزمون را پشت سر بگذارد و از تمام مهارتهای خود استفاده کند بر عکس شخص دوم همواره نسبت به توانایی های خود شک دارد، همیشه این احساس را دارد که ممکن است مشکلی به وجود آید، اتفاق ناگواری بیفتد و به طور کلی نسبت به خود و آینده ی پیش رو بدبین است و احساس می کند نمی تواند تمام توانایی های خود را بروز دهد. تجربه نشان می دهد که این دو داوطلب با وجود توان علمی برابر در آزمونها نتایج کاملا متفاوتی می گیرند و شخص اول همواره نسبت به دیگری موفق تر است.

تفاوت بین این دو شخص را به طور خلاصه می توان در تفاوت روحیه و اعتماد به نفس شان بررسی کرد. ابتدا باید دید اعتماد به نفس چیست؟ سپس می توان تاثیرات آن را بر روی داوطلبان بررسی کرد.

اعتماد به نفس مجموعه ی باورها و احساسات ما در مورد خودمان است. این که ما چگونه شخصیت خود را تعریف میکنیم انگیزه ها، نگرش و رفتارها را تحت تاثیر قرار می دهد و بر سازگاری عاطفی ما نیز تاثیر دارد. افرادی که اعتماد به نفس ندارند علاقه ای به امتحان موارد جدید ندارند و همواره در مورد خود، منفی صحبت می کنند. یکی از جمله هایی که این افراد زیاد به کار می برند من نمی توانم است. یکی از دوره هایی که داوطلبان دچار کاهش اعتماد به نفس می شوند، دوره ی پس از عید است. در این دوره روحیه ی اشخاص پایین می آید و باعث می شود داوطلب نتواند برنامه های خود را به خوبی پیگیری و اجرا کند. دلایل زیادی باعث کاهش روحیه و اعتماد به نفس در داوطلبان می شود که به برخی از آنها اشاره می کنیم.

۱.مقایسه ی خود با دیگران: انسان ها همیشه خود را با دیگران مقایسه میکنند و شرایط خود را نسبت به دیگران بررسی میکنند. داوطلب باید همواره شرایط کنونی خود را با شرایط مطلوب خود مقایسه کند و فقط روی هدف خود تمرکز کند با این کار بهتر میتواند نقاط ضعف و قوت خود را تشخیص دهد و بهتر می تواند شرایط خود را بهبود ببخشد.

۲.بزرگ کردن نقاط ضعف:برخی افراد عادت دارند کوچک ترین نقاط ضعف خود را خیلی بزرگ کنند. این امر سبب کاهش روحیه ی فرد میشود. زیرا وقتی به خود فکر میکند مجموعه ای از نقاط ضعف می بیند که امیدی به بهبود آنها نیست در حالی که با واقع بینی نسبت به نقاط ضعف و برنامه ریزی صحیح می تواند تا حد امکان نقاط ضعف را کاهش دهد.

۳.نادیده گرفتن نقاط قوت : نادیده گرفتن توانایی ها نیز مانند بزرگ دیدن نقاط ضعف سبب می شود تصویر شخص از خود تصویری ضعیف و ناتوان باشد و حتی ممکن است باعث از بین رفتن نقاط قوت شود.

۴.حسرت گذشته: برخی آن قدر در مورد اشتباهات گذشته و فرصتهای از دست رفته تأکید دارند که این احساس را در خود به وجود می آورند که تا به حال نتوانستم از این به بعد هم نمی توانم لذا فرصت پیش رو را نیز از دست می دهند.

اما چگونه میتوان از اندیشه های منفی رهایی پیدا کرد و روحیه ی خود را برای ادامه‌ی راه حفظ کرد؟

نکته ی کلیدی تفکر مثبت در مورد خود است. به این معنی که باید همواره توانایی های خود را باور داشته باشید و به خود بقبولانید که توانایی های زیاد و شگفت انگیزی دارید. همچنین اصلا نباید در مورد نکات منفی فکر کنید و باید به خود بقبولانید که هیچ نکته ی منفی و مخربی ندارید پس باید به هوش خود اطمینان داشته باشید باور کنید که استعدادهای زیادی دارید و برای رسیدن به هدف خود هیچ چیز کم ندارید. در طی مسیر رسیدن به هدف نیز سعی کنید نقاط قوت خود را بهتر بشناسید و روی آنها تأکید کنید. سعی کنید نقاط ضعف خود را با زیرکی تشخیص داده و آنها را برطرف کنید. این کار احساس خوبی به شما خواهد داد. سعی کنید مسئولیت پذیر باشید و در برابر موانع رسیدن به هدف استقامت کنید و آنها را شکست دهید چون هیچ چیز به اندازه ی احساس برنده بودن نمی تواند اعتماد به نفس را افزایش دهد.

در این مسیر از موارد زیر نیز می توانید کمک بگیرید :

۱.فعالیت بدنی و ورزش: تنبلی از کار آمدترین راهکارهای از بین بردن اعتماد به نفس است. عدم تحرک باعث کم حوصلگی و تفکرات منفی میشود. پس سعی کنید ورزش کنید تا نشاط و روحیه ی بالایی داشته باشید.

۲.بالا بردن روابط اجتماعی: به طور کلی انزوا سبب کاهش روحیه ی فرد می شود، پس بهتر است از منزوی بودن بپرهیزید و روابط با نشاط اجتماعی داشته باشید.

۳.موسیقی: تحقیقات نشان می دهد موسیقی سالم تأثیر زیادی بر روحیه ی فرد دارد. پس میتوان برای بالابردن اعتماد به نفس از موسیقی بهره برد.

۴.توکل بر خدا شاید مهم ترین نکته توکل و اعتماد بر پروردگار باشد. یاد آوری این نکته که در صورت توکل بر خدا همواره بهترین نتیجه ی ممکن حاصل میشود و با اعتماد به خدا می توان بزرگترین کارها را انجام داد، پس به او توکل کنید و نگران هیچ چیز نباشید.

فاطمه هاشمی – مشاور تحصیلی