از آزمون های آزمایشی چه انتظاراتی داریم؟

آزمون های آزمایشی از مهم ترین ابزارهایی هستند که ارزشیابی آموزشی را تسهیل می کنند. هر چه این آزمونها دقیق تر و مناسب تر باشند ارزشیابی یعنی قضاوت درباره پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به نحو شایسته تری صورت خواهد گرفت. به عبارت دیگر آزمونهای آزمایشی اطلاعاتی میدهند که بر اساس آن می توانیم در باره ی وضعیت تحصیلی و میزان پیشرفت یا افت تحصیلی قضاوت صحیحی داشته ‌باشیم.

باید بدانیم که از آزمونهای آزمایشی چه انتظاراتی داریم و این آزمونها چه کمکی به پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می کنند. آزمونهای آزمایشی بایستی ویژگی هایی داشته باشند تا بتوانند دانش آموزان را در رسیدن به هدف های آموزشی رهنمون سازند. برخی از این ویژگی ها عبارتند از:

-کمک به برنامه ریزی درسی

یکی از عوامل بسیار مهم در موفقیت تحصیلی دانش آموزان داشتن برنامه ی صحیح مطالعاتی است. یک آزمون مناسب باید دانش آموز را در داشتن برنامه ی مطالعاتی صحیح کمک کند. وقتی مؤسسه ای در طول یک سال تحصیلی دوازده آزمون برای داوطلبان آزمون سراسری طراحی میکند در واقع برنامه ی مطالعاتی میان مدت آنها را تنظیم کرده است. در برنامه ریزی میان مدت مطالب یک کتاب درسی باید به گونه ای شود که هم کتاب به پایان برسد و هم مطالب آن درس مرور گردد.

-ضریب تمیز و دشواری

یک آزمون آزمایشی مناسب باید از یک سو گروه قوی و ضعیف را از هم متمایز نماید (ضریب تمیز) و از سوی دیگر هر کدام از پرسشهای آن از درجه ی دشواری خاصی برخوردار باشد (ضریب دشواری) بیش از حد ساده یا مشکل بودن آزمون سبب نزدیکی بیش از حد کرانه های بالا و پایین داوطلبان میشود. به این معنی که درس خواندن داوطلبان قوی و درس نخواندن داوطلبان ضعیف غیر قابل تشخیص خواهد شد.

-هماهنگی با برنامه های مدرسه

یکی از مشکلاتی که داوطلبان با آن مواجه می شوند این است که آزمونهای آزمایشی با برنامه های مدرسه ی آنها هماهنگی ندارد و معمولا داوطلبان در حال یادگیری و مطالعه ی سرفصل هایی عقب تر از محدوده های آزمون هستند چنان چه در آزمونهای آزمایشی به این مساله توجه نشود، داوطلبان دچار سردرگمی می شوند و شرکت آنها در آزمون آزمایشی نه تنها به ارزشیابی مناسب منجر نمی شود بلکه به سبب کسب رتبه های نامطلوب سبب تضعیف روحیه ی آنان نیز خواهد شد.

-نمایش نکات قوت و ضغف

یکی از اهداف مهم آزمونهای آزمایشی شناسایی نقاط ضعف و قوت داوطلب است. یک آزمون مناسب باید بتواند نقاط ضعف و قوت هر داوطلب را به نمایش بگذارد تا وی بر اساس آن بتواند برنامه ریزی صحیحی برای رفع نقاط ضعف و تقویت نقاط قوت خود تنظیم نماید.

-پوشش سرفصل های یک درس

یک آزمون مناسب بایستی سر فصل های یک درس را به خوبی تحت پوشش قرار دهد و سطوح مختلف اهداف آموزشی در حیطه ی شناختی مانند دانش کاربرد تجزیه و تحلیل و … را مد نظر داشته باشد. آزمون آزمایشی مناسب بایستی در این راستا حرکت نماید و داوطلب را برای آزمون واقعی آماده نماید.

-مرور درس ها

یکی از مراحل مهم یادگیری صحیح آن است که مطالب آموخته شده در فواصل زمانی مناسب مرور شود، یک آزمون آزمایشی مناسب بایستی این مهم را مد نظر داشته باشد و تقویم برگزاری آن به گونه ای تنظیم شده باشد که محتوای آزمونها چند بار مرور شود. مرور باعث تثبیت یادگیری و در نتیجه موفقیت تحصیلی می‌گردد.

-وقت آزمون

در آزمون سراسری برای پاسخگویی به پرسشهای هر درس وقت معینی اختصاص می یابد و بدنبال آن برای هر پرسش نیز وقت خاصی در نظر گرفته می شود. به همین دلیل آزمون آزمایشی مناسب باید به گونه ای طراحی شود که داوطلب به تدریج این آمادگی را پیدا کند که در وقت و زمان معین به پرسش های آزمون پاسخ دهد.

-آزمون.تمرینی مناسب

آزمون های آزمایشی باید تمرینی مناسب برای شرکت در آزمون سراسری باشد. هنر آزمون دادن یکی از رموز موفقیت داوطلبان در آزمونهای مهم و سرنوشت ساز است. به همین دلیل آزمون مناسب بایستی از جهات مختلف مانند تعداد پرسش های عمومی و اختصاصی سطح پرسش ها و … مطابق با آزمون سراسری باشد تا تمرینی مناسب محسوب شود.

رزاق خواجه زاده-مشاور تحصیلی