تغذیه و حافظه

پرسش های رایج

چند بار عبارت هایی شبیه وای یادم رفت، یادم رفت، چی بود؟… را در سخنان روزمره ی خود به کار برده اید؟ آیا برای شما پیش آمده است که نام فردی را فراموش کنید؟ آیا تاکنون برای تان اتفاق افتاده است که حتی نام کسی از نزدیکان خود را فراموش کرده باشید؟ آیا اتفاق افتاده است نام غذایی را که خورده اید رستورانی را که رفته اید و یا فیلمی را که در زمانی نزدیک تماشا کرده اید از یاد برده باشید؟ آیا تا به حال برایتان اتفاق افتاده است که در یک خیابان شلوغ فردی را ببینید و در حالی که می دانید او را می شناسید و به او خیره شده اید تلاش تان برای به یاد آوردن نام وی ناکام بماند؟

این موارد و نمونه های فراوان دیگری وجود دارند که برای همه ی ما اتفاق افتاده است و حتی در آینده نیز امکان وقوع دارد. هر چند مغز ما قوی ترین پردازشگر در سیاره ی زمین محسوب میشود اما این رایانه ی قدرتمند گاهی نیز به خطا می رود. ما انسان ها بیشتر وقت خود را صرف انباشتن چیزهای مختلف و بی فایده در داخل مغزمان میکنیم مهم نیست مغز ما چقدر قدرتمند است آن چه اهمیت دارد این است که بدانیم مغرمان به صورت دوره ای و مداوم نیاز به جبران و احیای خود دارد تا بتواند قالب و توانایی خود را حفظ کند.

عوامل موثر بر حافظه

در ابتدا باید بدانید که ظرفیت یادگیری و میزان هوش عمدتاً از طریق وراثت تعیین می شود و عوامل ارثی در این مسائل موثرتر هستند. اما نکته ی بسیار مهم این است که علاوه بر عوامل ارثی عوامل محیطی شرایط اقلیمی میزان نوع و کیفیت غذا نیز تاثیر غیر قابل انکاری روی مسأله ی حافظه دارند. از میان این مجموعه عامل تغذیه را به عنوان در دسترس ترین و ماندگارترین عامل انتخاب و مورد موشکافی قرار می دهیم.

حافظه کجاست؟

حافظه ی هر فرد قسمتی از مغز وی را شامل میشود و از آنجا که مغز تشکیل یافته از سلولهای زنده ی بیشماری است باید با آگاهی از آخرین یافته های پزشکی با تغذیه ی مناسب بتوانیم موجب تقویت این سلولها شویم. گرچه فعالیتهای دیگر نیز به تقویت و نشاط مغز منجر میشود، اما عادات مطلوب غذایی و مواد غذایی مناسب بالاترین میزان تأثیر را در تقویت حافظه دارند و موجب تقویت اطلاعات در این حوزه شوند.

چه بخوریم؟

خوردن صبحانه در ساعات اولیه ی بامداد (صبح نسبتاً زود به این مقصود کمک می کند. تخم مرغ لبنیات و مواد غذایی سرشار از پروتئین مانند انواع مغزها ماست پنیر نان های سبوس دار و شیرکم چرب، برای صبحانه بهترین خوراکی ها هستند. این خوراکی ها می توانند باعث بهبود عملکرد مغز و افزایش قدرت حافظه شوند

آب پرتقال و سایر مرگبات، هم شیرین و هم اشتها آور هستند. ویتامین C فراوان موجود در آنها هم می تواند به عملکرد بهتر مغز کمک کند. پس یک لیوان آب مرکبات هم می تواند یکی از بهترین نوشیدنی ها در هر روز بعد از بیدار شدن از خواب و قبل از مصرف صبحانه باشد.

مغز برای فکر کردن درست و به یاد آوردن دقیق به انرژی نیاز دارد. بهترین راه تأمین سریع این انرژی مصرف خوراکی های شیرین است. بنابراین اگر روزی به هر دلیلی میل به صرف صبحانه ندارید میتوانید حدود ۱۵ کشمش و ۲ گردوی کامل بخورید. اگر تمایل به مصرف خوراکی های گرم و نرم هم داشته باشید می توانید یک لیوان شیر گرم را که با حداقل ۲ قاشق غذاخوری عسل شیرین شده است، میل کنید. اگر به شیر حساسیت دارید و دستگاه گوارش تان با خوردن آن به هم می ریزد، روزها از نوشیدن شیر صرف نظر کنید و به جای آن یک سیب پوست‌کنده را با دو قاشق غذاخوری عسل میل کنید.

غذاهای شور خیلی شیرین و چرب را مصرف نکنید. با این غذاها انرژی بدن به طور موقت اندکی افزایش پیدا می کند، ولی حالت بدن را خیلی تغییر می دهند و سبب سستی و بی حالی فوق العاده سریع میشوند. توصیه میکنم مواد غذایی غنی از ویتامین های گروه B مثل گوشت مرغ ماهی تخمه ی آفتابگردان غلات و نان سبوس دار جگر جوانه ی گندم و جو و نیز مواد غذایی غنی از آنتی اکسیدان را به مقدار زیاد مصرف کنید. میوه هایی نظیر توت سفید شاتوت تمشک، توت فرنگی آلو پرتقال انگور قرمز، سیب قرمز آلبالو گیلاس و نیز سبزیجاتی نظیر اسفناج، کلم، فلفل دلمه ایسبز و قرمز ، پیاز، سیر چغندر و … دارای آنتی اکسیدان های فراوانی هستند.

یک توصیه

توصیه ی مهم این است که باید بدانید خوردن غذای زیاد و سنگین در شب باعث بروز استرس طولانی مدت و احساسی به هنگام خواب میشود. توصیه می شود. غذای سنگین را در روز و هنگام ناهار مصرف کنید که بدن تحرک بیشتری دارد. شبها با خوردن غذای سبک و میوه یا سبزی می توانید خواب بهتری داشته باشید. خواب خوب شب به معنی تجدید و تقویت قوای مغز است

حمزه بوربور-پزشک