تاثیر نظم بر موفقیت

علم روانشناسی، نظم نوعی رابطه ی هماهنگ میان اجزای یک مجموعه برای تحقق یافتن هدفی مشخص است. به گونه ای که هر جزیی از اجزای مجموعه مکمل دیگری است و فقدان هر یک از این اجزا سبب می شود که مجموعه هدف خاص و اثر مطلوب خود را از دست بدهد. بنابر این تعریف برای داوطلبی که هدفش موفقیت در آزمون سراسری است و برای رسیدن به این هدف اقدامات فراوانی انجام می دهد، نظم اهمیت فوق العاده ای دارد. زیرا در صورت نداشتن نظم، اقدامات وی که مانند زنجیره ای به یکدیگر متصل است گسسته میشود و نتیجه ی مطلوب حاصل نخوهد شد. زندگی افراد موفق نشان می دهد که این افراد، در زندگی خود دارای برنامه ای مشخص بوده اند که با حساسیت بالا آن را اجرا میکردند. تصور کنید دو ورزشکاری را که هدفشان کسب مدال طلای المپیک است و مربی مشترکی دارند. مربی برای موفقیت شان به آنها برنامه ی ۴ساله ای می دهد. مربی برای آنها در سال اول هر هفته ۳ نوبت تمرین در سال دوم هر هفته ۶ نوبت تمرین در سال سوم هر هفته ۹ نوبت تمرین و در سال آخر هر روز ۱۲ نوبت تمرین برنامه ریزی کرده است. حال تصور کنید ورزشکار اول در اجرای برنامه ی خود نظم چندانی نداشته باشد. در سال اول تمرین نکند؛ در سال دوم هر هفته ۹ نوبت در سال سوم ۳ نوبت در هفته و در سال چهارم با فشار فراوان هر هفته ۱۸ نوبت تمرین کند. اما ورزشکار دوم با نظم فراوان برنامه ی مربی را به طور دقیق انجام دهد. حتما تصدیق می کنید که امکان موفقیت نفر دوم در کسب مدال طلا بسیار بیشتر است. اگرچه تعداد نوبت تمرینات ورزشکار اول با ورزشکار دوم در مجموع ۴ سال برابر است اما وی از امکان موفقیت کمتری برخوردار است زیرا در اجرای برنامه ی خود دقیق و منظم نبوده است در حالی که ورزشکار دوم با افزایش فشار متعادل برنامه ی خود را به صورت دقیق ومنظم انجام داده است.
بدون اغراق تمام افراد موفق یکی از عوامل موفقیت خود را وجود نظم در اجرای برنامه ای که تنظیم کرده اند می دانند. نظم داشتن در هر زمینه ای مانند ساعت و میزان مطالعه ساعت میزان و نحوه ی تفریح ساعت خواب و ساعت و نحوه ی تغذیه برای موفقیت داوطلب آزمون سراسری در رسیدن به هدف تعیین شده ی وی ضروری و در تمام جنبه های برنامه های وی تاثیر گذار است. تمام داوطلبان موفق بر این که نظم تأثیر مثبتی روی فعالیتهایشان دارد، اتفاق نظر دارند.
با این توصیف چه دلیلی وجود دارد که داوطلبان کمی در اجرای برنامه ی درسی خود منظم هستند و از نظم به عنوان زمینه ساز رسیدن به اهداف خود بهره‌مند می‌شوند؟
این پرسش پاسخ ساده ای دارد. موانعی وجود دارد که باعث میشود فرد در رعایت کردن نظم برنامه ی خود دچار مشکل شود. مهم ترین این انواع عبارتند از:
سرخوردگی و شکست در اجرای برنامه ها: گاهی داوطلب بر اثر شکست در برنامه های قبلی تصمیم می گیرد که کارهای بعدی خود را بدون پیروی از برنامه ی خاصی انجام دهد. این شکست و سرخوردگی نوعا به دلیل رعایت نکردن اصول برنامه ریزی است.
به عنوان مثال ممکن است برنامه ای را که انجام آن خارج از توان است طراحی کنید و طبیعی است که به شکست منجر شود. کافی است چند بار این اتفاق بیفتد تا فرد را به سمت سرخوردگی نسبت به اصل برنامه ریزی بکشاند.
به طور کلی نبودن هر یک از اصول برنامه ریزی می تواند شخص را نسبت به داشتن برنامه بی اعتنا کند و یا او را از داشتن برنامه متنفر نماید.
غرور بی جا: برخی از داوطلبان فکر میکنند که همیشه شرایط شکل فعلی است.
برخی به دلیل سادگی درسها، از آمادگی خوبی برای فهمیدن مطالب در کلاس برخوردارند بنابراین دچار غرور میشوند و به خود زحمت مطالعه درسها را نمی دهند و احیانا با پیش مطالعه خلاصه نویسی و مرور میانه ای ندارند و آرام آرام به این وضع عادت میکنند. هنگامی که درس ها مشکل تر شد و یا مشکلاتی برای آنان پیش آمد که ذهنشان را به خود مشغول کرد دچار عقب افتادگی درسی میشوند و چون روحیه ی مطالعه را در خود ایجاد نکرده اند، از درس و بحث متنفر میشوند. مقابله و آمادگی نسبت به این دو عارضه کمک شایانی به موفقیت داوطلبان خواهد نمود.

مصطفی تابان- روان شناس