خداحافظ بی دقتی

یادمان باشد که برای موفقیت در تحصیل داشتن اطلاعات علمی کافی نیست. استفاده از مهارتهایی که بتواند میزان بهره وری ما از این اطلاعات را افزایش دهد نیز امری بسیار مهم است.

بی دقتی یکی از رایج ترین مسائل دانش آموزها و داوطلبان آزمون سراسری است. بارها اتفاق افتاده است که داوطلبان با وجود داشتن اطلاعات بالا، تنها به دلیل بی دقتی در آزمون های آزمایشی نمره از دست داده اند. به طور قطع برای شما هم اتفاق افتاده است که بعد از آزمونهای آزمایشی دچار افسوس شده اید که با وجود برخورداری از اطلاعات علمی کافی و در حالی که پاسخ پرسشی را میدانسته اید، صرفاً به دلیل بی دقتی نتوانسته اید به پرسش مورد نظرتان پاسخ بدهید.

بی دقتی انواع متفاوتی دارد. ندیدن قسمتهائی از صورت پرسش اشتباه های محاسباتی جابه جا دیدن گزینه ها گم کردن شماره ی پرسش انتقال اشتباه گزینه و … برخی از انواع بی دقتی هستند.

دقت به معنی توجه غیر ارادی از طریق حواس پنجگانه است. برای این که بتوانید معنی و مفهوم دقت را بهتر لمس کنید به اطراف خود نگاه کنید. مثلا سعی کنید تمام اجسام و وسایلی را که به رنگ آبی هستند به خاطر بسپارید. اکنون چشمهای خود را ببندید و سعی کنید اجسام و وسایلی را که به رنگ دیگری مثلا سفید هستند، یادآوری کنید این کار بسیار دشوار خواهد بود

توانائی حفظ توجه ارادی به موضوعی بدون این که موضوع های دیگر توجه شما را از بین ببرند، تمرکز است. اما دقت ” به معنی توجه غیر ارادی است.

در مثال بالا رنگی که آگاهانه به خاطر سپرده میشد (رنگ آبی) نمادی از مطلب های مهم و یا قسمتهائی از پرسش است که ما می دانیم باید به آن توجه کنیم و رنگ دیگر (رنگ سفید)، نماد مطلبها و قسمت هائی است که ما فکر می کنیم مهم نیستند و به همین دلیل به آن بی توجهی می کنیم. اگر در هنگام حل پرسش یا مطالعه اهمیت مطلبی را بدانیم؛ به طور قطع به آن توجه خواهیم کرد. مفهوم این جمله آن است که روی آن موضوع تمرکز می کنیم. اما بی دقتی زمانی رخ می دهد که به صورت نا آگاهانه از کنار مطلبی می گذریم پس برای تقویت دقت باید توجه غیر ارادی خود را تقویت نمائیم

دقت ذاتی نیست. دقت یک مهارت است نه یک دانش هر مهارتی با تمرین قابل پرورش است. بنابراین یقین داشته باشید که خواهید توانست دقت خود را با انجام تمرین هایی افزایش دهید.

اوقات بی دقتی:

عجله: به طور حتم برای شما هم رخ داده است که میخواسته اید کاری را در مدت زمان کوتاهی انجام دهید در این مواقع به طور معمول بی دقتی میکنیم و توجه به برخی از موارد مهم را از یاد می بریم در آزمون نیز همین گونه است. داوطلبانی که در حل پرسش ها یا خواندن آنها عجله می کنند معمولاً از ضریب دقتی بسیار پائینی برخوردار هستند.

سرگردانی و برگشت های چشم: اگرچه جلسه ی آزمون مکان و فضای مناسبی برای اصلاح اشتباهات مطالعاتی نیست ولی مطمئنا تا قبل از فرارسیدن زمان آزمون می توانیم چشمها را به این عادت بدهیم که در راستای مدادی که در دست داریم حرکت کنند و جز مواقعی که درگیر خواندن پرسش نیستیم سر و چشم را از روی دفترچه ی پرسش ها و پاسخ برگمان بر نداریم. این کار سبب خواهد شد تا با استفاده از روش خط بر که مطمئن ترین روش مطالعاتی است به چشمها و به ذهن مان کمک کنیم که سرگردان و حیران نچرخند و یا با برگشت به عقب مطالبی که قبلاً خواندده ایم و دیده ایم پایه گذار بی دقتی نباشند.

کاهش غیر ارادی توجه: تحقیق ها نشان میدهد بیشترین بی دقتی ها در جلسه ی آزمون مربوط به پرسشهای ساده است. این موضوع اشاره به کاهش نا آگاهانه ی توجه دارد. وقتی در جلسه ی آزمون با یک پرسش ساده مواجه می شویم احساس خوشایند موفقیت و رضایت درونی سبب می شود تا تصور کنیم پاسخ دادن به این پرسش، بسیار ساده است. این فرآیند پیچیده ی ذهنی حتی گاهی سبب می شود تا قبل از پاسخ دادن به همان پرسش پرسش بعدی را نیز بخوانیم. در اصل، ضمیر ناخودآگاه ما با خود می گوید: این پرسش که ساده است، پرسش بعدی را هم می توانم جواب دهم بنابراین میزان توجه مان کاهش می یابد.

برای پیشگیری از چنین اتفاقاتی انجام دو راهکار را توصیه می کنیم.

۱ – افزایش هوشیاری هنگام مواجهه با پرسشهای ساده:همان طور که گفته شد، عمده ترین دلیل بی دقتی کاهش غیر ارادی توجه در هنگام حل پرسشهای ساده است. مؤثرترین راه حل مقابله با این مورد افزایش هوشیاری در هنگام روبه رو شدن با پرسش های ساده است. بسیار ساده است. کافی است هر وقت که پرسش ساده دیدید حالت جسمانی تان تغییر کند گوئی موضوع بسیار مهم و خطرناکی را دیده اید چرا که در چنین لحظه هایی احتمال بی دقتی بسیار زیاد وجود دارد و شما در معرض خطر قرار گرفته اید. تغییر وضعیت جسمی کمک میکند تا حواستان بیشتار معطوف به کاری بشود که در حال انجامش هستید.

۲ – خواندن کامل تمام جزئیات:یکی دیگر از دلیل های بی دقتی در هنگام آزمون توجه نکردن به جزئیات و هماهنگ نبودن سرعت چشم با ذهن است. برای رفع این مشکل باید از روش خط بر استفاده کنید. در این روش مداد یا انگشت اشاره ی خود را زیر سطرهایی که مطالعه می کنید حرکت دهید و هماهنگ با آن چشمهای خود را به حرکت درآورید.
به نظر می رسد تا زمان فرارسیدن آزمون سراسری فرصت کافی دارید تا در حالت عادی و نیز در آزمونهای آزمایشی انجام تمرین های افزایش دقت را دنبال کنید. تکرار این تمرین ها، این رفتار را تبدیل به عادت خواهد نمود. طبیعتاً در روز آزمون سراسری انجام رفتارهای عادتی برای تان ساده تر و امکان پذیرتر می شود.

حامد فرهمند-مشاورتحصیلی